Potówki u niemowlaka

Potówki są jedną z najczęstszych dolegliwości skórnych, które występują u noworodków i małych dzieci. Mogą pojawić się już nawet u noworodków, które ukończy 5. dzień życia. Są to niewielkie krostki, zazwyczaj wypełnione płynem. Można je podzielić na dwa rodzaje – potówki zwykłe oraz potówki czerwone.
Potówki zwykłe przebiegają łagodniej niż czerwone. Krostki licznie występują na tułowiu, szyi i skórze na głowie. Ich wielkość nie przekracza 1-2 mm. Potówki zwykłe nie wykazują cech charakterystycznych dla stanów zapalnych skóry.
Inaczej sprawa wygląda jeśli chodzi o potówki czerwone. Maja one wielkość ok. 2-4 mm i najczęściej pojawiają się na szyi, tułowiu i owłosionej części głowy. Mogą pojawić się również w okolicy pachwin, czy zgięć łokci i kolan. Potówki czerwone wyglądają jak małe grudki, które mogą być wypełnione ropą, co świadczy już o stanie zapalnym skóry.


Przyczyny i objawy potówek u niemowlaków

Najczęstszą przyczyną występowania potówek zwykłych jest przegrzewanie dziecka, co prowadzi do zamknięcia gruczołów skórnych, które w pełni wykształcają się dopiero w późniejszym wieku. Z obawy o to, że dziecko zmarznie rodzice ubierają je zbyt ciepło, wywołując efekt przegrzania. Potówki czerwone również mogą być wywołane przez przegrzanie, jednakże ich przyczyną może być także nieodpowiednia pielęgnacja skóry dziecka. Tutaj często jako przyczynę wymienia się stosowanie natłuszczających kosmetyków u dzieci, które nie mają problemów z suchą skórą. Zbyt częste stosowanie, na przykład natłuszczającej oliwki do ciała może spowodować zaczopowanie ujścia gruczołu potowego, który położony jest w dolnej warstwie naskórka, co skutkuje jego zapaleniem.
Potówki u niemowlaka mogą być spowodowane również poprzez źle dobrane ubranka, na przykład zrobione z syntetycznych materiałów. Jeśli potówki występują na buzi dziecka przyczyną może być ciepło przytulającej je mamy w czasie karmienia piersią.

Jak rozpoznać potówki?

Potówki występują najczęściej w miejscach takich jak tułów, kark i głowa dziecka, ale mogą się też pojawić w okolicy pachwin i pupy. Bardzo często występują w dużych skupiskach – pokrywają sporą część powierzchni ciała. Ich wielkość nie powinna przekraczać ok. 2 mm. Są to przeważnie drobne krostki, które mogą przekształcić się w pęcherzyki. Należy uważnie obserwować te zmiany, gdyż w każdej chwili może wdać się stan zapalny. Wówczas zaczyna zbierać się ropa. Dzieje się tak kiedy zainfekowany zostaje płyn w pęcherzyku. Takie potówki mogą również zmienić się w krostki i mówi się wówczas o potówkach krostkowych. W czasie kiedy pęcherzyki rosną i samoistnie pękają dziecko może odczuwać swędzenie, pieczenie albo kłucie. Nie można lekceważyć takich objawów, gdyż mogą one doprowadzić do nadkażenia bakteryjnego skóry dziecka, a także w najgorszym wypadku do gronkowcowego zapalenia ujść gruczołów skórnych – potówek ropnych.

Leczenie potówek

Potówki są dolegliwością skórną, która z reguły nie jest groźna dla zdrowia dziecka. Przeważnie wystarczy odpowiednia pielęgnacja i obserwacja, czy nic się z nimi nie dzieje. Jednakże jest kilka sygnałów, na które powinni zwrócić uwagę rodzice i udać się wówczas z dzieckiem do lekarza.
Wizyta u lekarza jest konieczna, gdy u dziecka oprócz potówek występują nudności, rozdrażnienie, a także ogólne osłabienie organizmu. Konsultacja jest potrzebna również, gdy występują potówki krostkowe lub ropne, a także gdy zwykłe potówki nie znikają w przeciągu 2 – 3 dni. Lekarz przepisuje wtedy odpowiednie leki i maści, które pomogą wyleczyć zakażenie i dolegliwości dziecka. Jeśli jednak u dziecka nie wystąpiły w/w objawy można samemu zaleczyć potówki. Najważniejsze jest to, aby wyeliminować ich przyczynę – nie można przegrzewać skóry. Potówki kilka razy dziennie należy przecierać przegotowaną wodą, nigdy nie należy robić tego spirytusem (za wyjątkiem potówek ropnych, które punktowo przeciera się spirytusem). Dobrym sposobem na złagodzenie swędzenia jest kąpiel. Można do niej dodać sodę oczyszczoną lub jeżeli zaleci to lekarz nadmanganian potasu. Warto również wietrzyć skórę. Aby ulżyć dziecku można używać specjalnych zasypek lub mąki kukurydzianej, które łagodzą swędzenie i pochłaniają wilgoć. Należy jednak pamiętać, aby nakładać je na czystą i osuszoną skórę.

Jak uniknąć potówek u niemowlęcia?

Najważniejsze jest to, aby nie przegrzewać dziecka. Zarówno, jeśli chodzi o ubieranie go, jak i temperaturę panującą w mieszkaniu, która nie powinna przekraczać 20-21 stopni. Należy ubierać je tak, by miało maksymalnie jedną warstwę ubrania więcej niż osoba dorosła. Trzeba też pilnować, aby ubranka dziecka były wykonane z naturalnych, przewiewnych materiałów i nie były zbyt obcisłe. Dobrze jest też pozwolić dziecku od czasu do czasu pobiegać „na golasa”, bez pieluszki, aby jego skóra mogła dobrze się przewietrzyć. Dopływ świeżego powietrza bardzo dobrze wpływa na leczenie zmian skórnych.