Pieluszkowe zapalenie skóry / rumień pieluszkowy

Pieluszkowe zapalenie skóry jest jednym z najczęściej występujących uszkodzeń skóry u dzieci w wieku do 1. roku życia. Przeważnie występuje w okresie od 7 do 12 miesiąca życia.
Czym jest pieluszkowe zapalenie skóry? To stan zapalny w miejscu, w którym ciało dziecka styka się z powierzchnią pieluszki. Może ono przybrać różne formy, przeważnie są to plamy rumieniowe, stąd też inna nazwa tej przypadłości – rumień pieluszkowy. Takie zapalenie skóry dotyczy nie tylko małych dzieci, ale także i starszych osób, które cierpią na nietrzymanie moczu, bądź stolca.


Co sprzyja zapaleniu pieluszkowemu skóry i jak je rozpoznać?

Pośrednią przyczyną pieluszkowego zapalenia skóry jest nieodpowiednia pielęgnacja lub jej całkowity brak. Higiena jest tutaj bardzo ważna, gdyż może całkowicie wyeliminować ryzyko wystąpienia pieluszkowego zapalenia skóry.
Głównymi przyczynami tej przypadłości są otarcia od pieluszki na wypukłych częściach ciała – przeważnie na pośladkach, ale także w okolicy pasa. Rozwojowi zapalenia sprzyja również zasadowe środowisko jakie wytwarza się w pieluszce. Ryzyko wystąpienia rumienia pieluszkowego potęgują drożdżaki, a także bakterie występujące w kale i w moczu. Zapalenie pieluszkowe skóry można często zaobserwować u dzieci, które przechodziły długą antybiotykoterapie, kiedy organizm jest osłabiony, a także u takich, które miały ostrą biegunkę powodującą podrażnienie skóry.
Pieluszkowe zapalenie skóry jest dość łatwe do rozpoznania. Objawia się ono wszelkiego rodzaju wykwitami skórnymi w okolicy pieluszki, zarówno na pośladkach, narządach rozrodczych zewnętrznych oraz okolicach pasa. W pasie i na zewnętrznych stronach pośladków i w pachwinach bardzo często można zaobserwować otarcia spowodowane uciskiem pieluszki. Jednak przeważnie zapalenie odpieluszkowe można poznać po krostkach, rumieniach, grudkach i pęcherzykach wypełnionych płynem. Czasami w ostrych stanach zapalnych mogą wystąpić również nadżerki.
Jeśli nie rozpocznie się leczenia odpowiednio wcześnie, jeszcze w czasie kiedy skóra jest jedynie zaczerwieniona, może dojść do nadkażenia zmian skórnych drożdżakami i bakteriami, co objawia się ropnym płynem w krostkach.

Leczenie

Kiedy zapalenie ma łagodny przebieg, wizyta u lekarza nie jest konieczna. Należy wówczas zwrócić uwagę na higienę okolic zakrytych przez pieluszkę. Dobrze jest też zostawiać dziecko jak najczęściej bez pieluszki, co pozwoli skórze oddychać. Warto też jest sprawdzić, czy przypadkiem zapalenie nie wystąpiło po zmienia pieluszek na inne lub kupnie innego kosmetyku pielęgnacyjnego. Takie zmiany mogły wywołać reakcje zapalne na skórze. Jednakże mimo lekkiego przebiegu zapalenia warto skonsultować się z lekarzem.

Wizyta u lekarza konieczna jest w przypadku kiedy występuje u dziecka nadkażenie drożdżakami lub bakteriami co przeważnie objawia się wykwitami takimi jak krosty, pęcherze lub strupki podbiegnięte ropą. Lekarz, oprócz obejrzenia skóry dziecka, może zlecić szereg badań w celu ustalenia podłoża choroby. Najczęściej zleca się badanie mykologiczne, która pozwala stwierdzić, czy zakażenie zostało wywołane przez drożdżaki, a także testy alergologiczne, żeby wykluczyć alergię kontaktową. Zapalenie pieluszkowe jest czasami mylone z początkową fazą łuszczycy pospolitej, która rozwija się właśnie w okolicy noszenia pieluchy. Jeżeli lekarz podejrzewa łojotokowe zapalenie skóry może zlecić biopsję skóry.

Wybrany przez lekarza sposób leczenia zależy od przyczyny, która wywołała pieluszkowe zapalenie skóry. Oczywiście dużą role odgrywa tutaj odpowiednia pielęgnacja, szczególnie zapewnienie dopływu świeżego powietrza do skóry. Na zmiany przeważnie stosuje się miejscowo preparaty sterydowe – zazwyczaj w formie maści, chociaż z uwagi na ich niepożądane działanie coraz częściej zastępuje się je inhibilatorami kalcyneuryny, które nie mają tylu działań niepożądanych. Dodatkowo lekarz przepisuje odpowiednio leki przeciwbakteryjne i przeciwdrożdżakowe. W najcięższych przypadkach stosuje się leczenie ogólne.

Jak uniknąć pieluszkowego zapalenia skóry?

Profilaktyka przy rumieniu pieluszkowym w głównej mierze opiera się na odpowiedniej higienie. Pozostałe rzeczy będą zależały od tego jaka była przyczyna wystąpienia wcześniejszego zapalenia. Jednakże trzeba pamiętać o odpowiednim doborze pieluszek jednorazowych oraz kosmetyków pielęgnacyjnych, takich jak kremy na odparzenia i oliwki pielęgnacyjne, ale także jednorazowych chusteczek nawilżanych. Bardzo ważny jest dopływ świeżego powietrza do skóry – dobrze jest pozwolić dziecku jak najdłużej przebywać bez pieluszki. Jeśli dziecko często ma biegunki, warto skonsultować z lekarzem zmianę diety malucha, tak aby znalazły się w niej pokarmy nie podrażniające przewodu pokarmowego, a co za tym idzie nie wywołujące biegunki.