Alergia pokarmowa u niemowlaka

Alergią pokarmową nazywa się powszechnie niepożądaną reakcję organizmu na spożyte pokarmy. Jest to reakcja układu immunologicznego, który działa w obronie przeciwko określonym składnikom, które mylnie uważa za zagrożenie dla organizmu. Wyróżnia się kilka rodzajów alergii pokarmowych. Jednym z nich jest nietolerancja pokarmowa, która wywoływana jest przez niedobory enzymów odpowiedzialnych za rozkład składników pokarmowych. Do tej grupy alergii można zaliczyć między innymi nietolerancję glutenu (tzw. celiakię). Istnieje grupa produktów spożywczych, które powszechnie uważa się za wysokoalergizujące - są to przede wszystkim owoce cytrusowe, białko mleka krowiego i kurzego jajka a także orzechy, truskawki, ryby, czekolada czy też wcześniej wspomniany gluten, ale także pomidory i kiszona kapusta. Jednakże są też przypadki, gdy osoby uczulone są na przykład na marchew lub inne pokarmy, które nie kojarzą się z uczuleniami.
Inną sprawą jest to, że w naszym kraju zbyt chętnie diagnozuje się alergie u dzieci. Tak naprawdę tylko niewielki ułamek dzieci, których rodzice twierdzą, że mają one alergię pokarmową, rzeczywiście na nią cierpi. Zjawisko to powszechnie nazywane jest nadrozpoznawalnością alergii pokarmowej.

Objawy alergii pokarmowej

Przyczyną alergii pokarmowych jest wspomniana wyżej nietolerancja poszczególnych składników odżywczych, na przykład glutenu, którego spożycie może wywołać określone reakcje organizmu. Tak naprawdę nie ma jednego określonego objawu, który wskaże, że dana osoba cierpi na alergię, gdyż reakcje alergiczne są bardzo różne. Jednakże można wskazać kilka rzeczy, które mogą świadczyć o alergii. Do charakterystycznych objawów należą zawroty głowy, wymioty, czy ulewanie (jeśli alergia dotyczy niemowląt), biegunki oraz duszności i kaszel, a nawet problemy z oskrzelami, czy też astma.
Bardzo niebezpiecznym objawem alergii jest wstrząs anafilaktyczny, który występuje od razu po spożyciu silnego alergenu. Jest on o tyle groźny, że jeżeli nie zostanie natychmiastowo podana substancja odczulająca może doprowadzić nawet do śmierci. Jednakże chyba najbardziej charakterystycznym objawem alergii, a zarazem najbardziej z nią kojarzonym jest wysypka na skórze, która może pokryć całe ciało lub występować w określonym miejscu. Jest ona o tyle nieprzyjemna, gdyż bardzo często jest swędząca i może przekształcić się w stany zapalne skóry. Stanowi ona również jeden z pierwszych objawów alergii. Najczęściej pojawia się na łokciach i w zgięciach kolan. Może wystąpić także pomiędzy palcami i na nadgarstkach. Skóra z takimi zmianami często robi się sucha i łuszczy się.

Leczenie alergii pokarmowej

Alergia pokarmowa w głównej mierze dotyka niemowlęta i małe dzieci. Jeśli reakcja jest spowodowana zbyt wczesnym podaniem określonego składnika, alergia może minąć do 2 roku życia dziecka. Inaczej sprawa się ma, jeśli alergia ma podłoże genetyczne. Wówczas szanse, że minie są znikome.
W leczeniu alergii pokarmowej najważniejsza jest obserwacja i eliminacja z diety składnika alergizującego. W przypadku dzieci karmionych piersią, wygląda to tak, że to mama eliminuje ze swojej diety po kolei składniki, które mogą wywoływać uczulenie i obserwuje reakcję organizmu dziecka. Niezależnie od tego, czy dieta eliminacyjna dotyczy kobiety karmiącej piersią, czy też starszego dziecka należy pamiętać o tym, by mimo występowania alergii urozmaicać jadłospis, by dostarczyć wszystkich najważniejszych składników odżywczych i mineralnych. Wyeliminowany składnik można zastąpić innym, który nie alergizuje. Jeżeli u dziecka występuje wysypka i zmiany skórne należy odpowiednio zadbać o płaszcz lipidowy pokrywający ciało. Najlepiej zakupić specjalne preparaty w aptece, które pozwolą w pielęgnacji skóry alergika.

Jak uniknąć alergii pokarmowej?

Jeżeli alergia ma podłoże genetyczne jest w prawie stu procentach pewne, że u dziecka, prędzej czy później będzie można zaobserwować jej objawy. U dzieci, które pochodzą z rodzin, w których wcześniej nie występowała alergia również może się ona pojawić. Jednakże stosując kilka prostych zasad można uniknąć lub w znacznym stopniu ograniczyć wystąpienie alergii pokarmowej – oto one:

  • przy rozszerzeniu diety dziecka należy w pierwszej kolejności wprowadzać warzywa, później mięsa i zboża nie zawierające glutenu;
  • najlepiej zrobić przerwę co najmniej 3 - 5 dniową pomiędzy podawaniem nowych składników, na przykład jednego dnia dać dziecku marchewkę, a najwcześniej po 3 dniach podać nowy składnik menu. Pozwoli to na stwierdzenie, który z pokarmów wywołał ewentualne uczulenie;
  • potrawy silnie alergizujące takie jak cytrusy, ryby czy krowie mleko lepiej podawać po pierwszym roku życia i po konsultacji z lekarzem;
  • z podawaniem nowych dań należy się wstrzymać gdy dziecko jest przeziębione lub chore, najlepiej odczekać 3 tygodnie od skończonego leczenia.
Pamiętać też należy, że wprowadzenia nowych produktów do diety dziecka najlepiej konsultować za każdym razem z lekarzem pediatrą opiekującym się dzieckiem.